TRANG CHỦ TIN TỨC & SỰ KIỆN TIN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Vấn đề thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp của hội đồng trọng tài (Competence – Competence) trong kinh doanh quốc tế và một số lưu ý đối với các doanh nghiệp Việt Nam
Vấn đề thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp của hội đồng trọng tài (Competence – Competence) trong kinh doanh quốc tế và một số lưu ý đối với các doanh nghiệp Việt Nam PDF In Email
Viết bởi admin   
Thứ tư, 28 Tháng 8 2013 02:18

TÓM TẮT KẾT QUẢ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

  1. 1.Thông tin chung về đề tài

Tên đề tài: Vấn đề thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp của hội đồng trọng tài (Competence – Competence) trong kinh doanh quốc tế và một số lưu ý đối với các doanh nghiệp Việt Nam

Mã số: NT 2011-12

Cấp quản lý: Đại học Ngoại Thương

Chủ nhiệm đề tài: ThS. Mai Minh Hương

Các thành viên tham gia: ThS. Hà Công Anh Bảo, CN. Trần Thanh Tâm, CN. Trần Thị Liên Hương, CN. Đào Xuân Thủy

Thời gian bắt đầu/kết thúc: từ tháng 05/2011 đến tháng 12/2012

Xếp loại: Tốt

  1. 2.Tính cấp thiết của đề tài

Trong quá trình giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế bằng trọng tài, vì xung đột lợi ích giữa các bên mà xảy ra trường hợp khi một bên đã đưa vụ việc ra trọng tài theo quy định của các bên trước đó, bên kia lại khiếu nại ra tòa án quốc gia về việc vụ tranh chấp không thuộc thẩm quyền của hội đồng trọng tài hoặc thỏa thuận trọng tài vô hiệu. Điều này sẽ dẫn tới kéo dài thời gian giải quyết tranh chấp hoặc rất dễ xảy ra sự xung đột trong thẩm quyền xét xử giữa hội đồng trọng tài và tòa án quốc gia. Do vậy mà liệu hội đồng trọng tài có quyền tự quyết định thẩm quyền của mình hay không là một vấn đề quan trọng trong quá trình tố tụng trọng tài. Có ba khả năng xảy ra: (i) hội đồng trọng tài tự quyết định và đưa ra phán quyết về thẩm quyền giải quyết tranh chấp mà tòa án không thể can thiệp và phải công nhận điều đó; (ii) hội đồng trọng tài có sự ưu tiên trong việc quyết định về thẩm quyền giải quyết tranh chấp nhưng một bên có thể gửi phản đối ra tòa án và yêu cầu tòa án xem xét lại về phán quyết của hội đồng trọng tài liên quan đến thẩm quyền giải quyết tranh chấp của họ (iii) hội đồng trọng tài dừng việc giải quyết tranh chấp và giao tranh cho tòa án quyết định liệu trọng tài có thẩm quyền giải quyết tranh chấp không.

Đa số pháp luật về trọng tài của các nước cũng như các trung tâm trọng tài thương mại quốc tế đều theo xu hướng áp dụng học thuyết thẩm quyền quyết định thẩm quyền (Competence-competence) nghĩa là hội đồng trọng tài có thể tự quyết định thẩm quyền của mình. Tuy vậy các nguồn luật trên cũng đưa khả năng về việc phản đối thẩm quyền giải quyết tranh chấp của trọng tài lên tòa án và tòa án mới là cơ quan cuối cùng quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp của trọng tài. Luật Trọng tài Thương mại Việt Nam năm 2010 có hiệu lực từ ngày 01/01/2011 đã đưa ra quy định về vấn đề “thẩm quyền quyết định thẩm quyền” giải quyết tranh chấp của hội đồng trọng tài. Trên thực tế, khi quy định của Luật Trọng tài các quốc gia và các trung tâm trọng tài thương mại quốc tế khác nhau về vấn đề này, các doanh nghiệp Việt Nam có thể gặp khó khăn, rủi ro khi tham gia giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế. Với lý do đó, nhóm nghiên cứu lựa chọn chủ đề “Vấn đề thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp của hội đồng trọng tài (Competence – Competence) trong kinh doanh quốc tế và một số lưu ý đối với các doanh nghiệp Việt Nam”.

  1. 3.Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu

3.1.        Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế của trọng tài. Để làm rõ đối tượng nghiên cứu đề tài phân tích các quy định về thẩm quyền giải quyết tranh chấp của hội đồng trọng tài, mối quan hệ giữa tòa án và trọng tài trong việc phân định thẩm quyền giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế.

3.2.        Phạm vi nghiên cứu

Về mặt nội dung, đề tài nghiên cứu quy định về thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp của trọng tài thông qua việc phân tích học thuyết Competence-competence để từ đó đề cập đến quy định của Luật trọng tài các nước và một số Trung tâm trọng tài trên thế giới liên quan đến vấn đề này.

Về mặt không gian, đề tài lựa chọn phân tích quy định của Luật trọng tài các nước trên thế giới gồm có Pháp, Thụy Sỹ, Anh, Nhật Bản, Luật Trọng tài Mẫu của Ủy ban Luật Thương mại Quốc tế Liên hợp quốc UNCITRAL cũng như các Trung tâm trọng tài trên thế giới (Tòa Trọng tài quốc tế của Phòng Thương mại Công nghiệp ICC, Tòa Trọng tài Quốc tế Luân Đôn LCIA, quy định của Trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam bên cạnh phòng Thương mại Việt Nam VIAC...) và những quy định tương ứng của Luật trọng tài Thương mại Việt Nam năm 2010.

Về mặt thời gian, phạm vi nghiên cứu đề tài bắt đầu từ năm 1980 – thời điểm hoạt động kinh doanh quốc tế diễn ra mạnh mẽ hơn và có nhiều tranh chấp được giải quyết bằng phương thức trọng tài cũng như Luật Trọng tài Thương mại một số nước được sửa đổi và ban hành mới.

3.3.        Phương pháp nghiên cứu

Đề tài áp dụng các phương pháp nghiên cứu tổng hợp như phân tích, thống kê, hệ thống hóa và diễn giải. Phương pháp so sánh luật học được áp dụng khi so sánh, đối chiếu nhằm nêu bật những khác biệt trong các quy định của các quốc gia, các trung tâm trọng tài quốc tế về các vấn đề nghiên cứu.

  1. 4.Kết cấu của đề tài

Chương 1: Lý luận chung về thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế của trọng tài

1.1  Tổng quan về giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế bằng trọng tài

1.2  Tổng quan về thẩm quyền giải quyết tranh chấp của trọng tài

1.3  Học thuyết Competence-Competence về thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp của trọng tài

Chương 2: Quy định và thực tiễn áp dụng thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế của trọng tài

2.1  Công ước New York năm 1958 về công nhận và thi hành phán quyết của Trọng tài nước ngoài

2.2  Luật Trọng tài Mẫu của Ủy ban Luật Thương mại Quốc tế Liên hợp quốc UNCITRAL (UNCITRAL Model Law)

2.3  Quy tắc tố tụng của một số trung tâm trọng tai

2.4  Luật Trọng tài của một số nước trên thế giới

2.5  Luật Trọng tài Thương mại Việt Nam năm 2010 và vấn đề thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp của trọng tài

2.6  Một số tranh chấp tiêu biểu liên quan đến vấn đề thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế của trọng tài

Chương 3: Một số lưu ý đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi sử dụng phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế bằng trọng tài

3.1  Dự báo về nhu cầu giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế bằng trọng tài của các doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới

3.2  Xu hướng áp dụng học thuyết Competence-Competence đối với vấn đề thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp của trọng tài

3.3  Một số lưu ý đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi sử dụng phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế bằng trọng tài

3.4  Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định về thẩm quyền quyết định thẩm quyền giải quyết tranh chấp của trọng tài trong pháp luật Trọng tài Thương mại Việt Nam

  1. 5.Những đóng góp chính của đề tài

-       Đề tài nghiên cứu nguyên tắc “thẩm quyền quyết định thẩm quyền” giải quyết tranh chấp của trọng tài (Competence-Competence) trong tố tụng trọng tài thương mại quốc tế và cách áp dụng nguyên tắc “thẩm quyền quyết định thẩm quyền” vào thực tiễn tố tụng trọng tài tại những nước có nền trọng tài phát triển mạnh trên thế giới như Pháp, Thụy Sỹ, Anh.., từ đó có mối liên hệ so sánh với Việt Nam.

-       Qua việc phân tích các quy định của Luật Mẫu và của pháp luật trọng tài một số nước trên thế giới và thực tiễn áp dụng, nhóm nghiên cứu đã đưa ra những góp ý cho việc sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hơn chế định về thẩm quyền trong Luật Trọng tài Thương mại Việt Nam năm 2010 để phù hợp với thông lệ quốc tế và minh bạch hơn khi áp dụng vào thực tiễn.

-       Đề tài đã đưa ra những lưu ý liên quan đến soạn thảo thỏa thuận trọng tài và bài học kinh nghiêm đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi sử dụng phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh quốc tế bằng trọng tài tại Việt Nam cũng như trên thế giới.

  1. 6.Hướng nghiên cứu tiếp theo

Mở rộng phạm vi nghiên cứu cho việc giải quyết xung đột về thẩm quyền giải quyết tranh chấp trong kinh doanh quốc tế giữa tòa án và trọng tài.

 

   Chủ nhiệm đề tài

 

 

 

ThS. Mai Minh Hương

Cập nhật ngày Thứ tư, 28 Tháng 8 2013 02:25
 
Copyright © 2014 Bản quyền thuộc về Tạp chí Kinh tế Đối ngoại.
Joomla! là phần mềm miễn phí được lưu hành theo giấy phép GNU/GPL.
 

Viện Kinh tế & TMQT

ads.bsc-kpi-1

BAN TẠP CHÍ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
Địa chỉ liên hệ: Tầng 10 - Nhà A - Đại học Ngoại Thương Hà Nội
91 Chùa Láng - Đống Đa - Hà Nội.